Pierwsze ślady osadnictwa w okolicach Bydgoszczy, pochodzą najprawdopodobniej  z okresu 8300-7900 lat p.n.e.Wskazują na niegdysiejszą obecność tzw. kultury świderskiej.

Pawłówek-

 Grodzisko jest położone na tzw. „Górze Zamkowej”. Obecnie niestety silnie zniwelowane i zniszczone wskutek prac rolniczych oraz budowy okopów wojskowych w 1914 roku.

Pierwsze przypadkowe znaleziska archeologiczne w tym miejscu, zostały dokonane przez Mellina z Czyżkówka. Później wydobywano dość liczne przedmioty o charakterze  militarnym, ozdoby i ceramiki. Grodzisko najprawdopodobniej pochodzi z okresu halsztackiego lub wczesnośredniowiecznego.

Gród bydgoski-

W centrum Bydgoszczy, w okolicy ulicy grodzkiej stał wczesnośredniowieczny gród. Obecnie przykryty zabudowaniami.

Najprawdopodobniej był to gród strażniczy, służący kontroli przeprawy przez Brdę. Początki grodu ocenia się na I połowę XI w. 

W XIV w, Kazimierz Wielki wybudował na miejscu dawnego grodu zamek(podobny do malborskiego, ale trochę mniejszy). Ruiny zamku można było oglądać do schyłku XIX w, kiedy to zostały rozebrane. Prawdopodobnie wykorzystywano zamkowe cegły do budowy kanału bydgoskiego.

Zamczysko-

 Grodzisko położone na cyplu morenowym. Szczyt stanowi wysoczyzna ze stromymi zboczami, będącymi kiedyś krawędziami suchej fosy.

Na podstawie najnowszych badań stwierdzono, że okres największej świetności grodziska przypada na czasy kultury łużyckiej. Ostatecznie w wyniku prac stwierdzono zespół elementów fortyfikacyjnych. 

Wyszogród-

 położony na lewym brzegu Wisły, w strategicznie ważnym miejscu, na pograniczu pomorsko-kujawskim. Sprawował kontrolę nad drogą wodną Wisły i węzłem drogowym wiodącym z Kujaw na Pomorze Gdańskie, oraz ziemię chełmińską.

Strzelce Dolne-

grodzisko wczesnośredniowieczne znajdujące się kilka km na północ od Bydgoszczy, niedaleko drogi wojewódzkiej z Bydgoszczy-Fordonu do Włók.

W wyniku prac wykopaliskowych stanowisko zostało uznane za gród obronny i duży zespół osadniczy, największy w rejonie dzisiejszej Bydgoszczy w okresie plemiennym Słowian. Czas jego egzystencji ocenia się na VII-XII w.

źródło:

http://pl.wikipedia.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna

"Historia Bydgoszczy", pod redakcją Mariana Biskupa, Warszawa-Poznań 1991, Bydgoskie Towarzystwo Naukowe